[Disasters and Disaster Management in India – Malayalam Summary
Anjana Majumdar
“Disasters and Disaster Management in India” എന്ന ലേഖനത്തിൽ Anjana Majumdar പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളും മനുഷ്യനിർമ്മിത ദുരന്തങ്ങളും, ഇന്ത്യയുടെ ദുരന്തസാധ്യത, ദുരന്തങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾ, അവയെ ഫലപ്രദമായി നേരിടേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത എന്നിവ വിശദീകരിക്കുന്നു. ദുരന്തങ്ങളെ എല്ലായ്പ്പോഴും തടയാൻ കഴിയില്ലെങ്കിലും മുൻകരുതൽ, ആസൂത്രണം, രക്ഷാപ്രവർത്തനം, പുനരധിവാസം എന്നിവയിലൂടെ അവയുടെ ആഘാതം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും എന്നതാണ് ലേഖനത്തിന്റെ പ്രധാന ആശയം.
മനുഷ്യരാശി പുരാതനകാലം മുതൽ പലതരത്തിലുള്ള ദുരന്തങ്ങളെ നേരിട്ടിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ സമീപകാലത്ത് ദുരന്തങ്ങളുടെ എണ്ണവും തീവ്രതയും വർധിച്ചുവരുന്നതായി World Disaster Report സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഭൂകമ്പം, വെള്ളപ്പൊക്കം, ചുഴലിക്കാറ്റ്, മണ്ണിടിച്ചിൽ, വരൾച്ച, അപകടങ്ങൾ, വിമാനാപകടങ്ങൾ, കാട്ടുതീ തുടങ്ങിയവ പ്രധാന ദുരന്തങ്ങളാണ്. വികസിത രാജ്യങ്ങളും വികസ്വര രാജ്യങ്ങളും ഒരുപോലെ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് ഇരയാകുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പുരോഗതി ദുരന്തങ്ങളുടെ ആഘാതം കുറയ്ക്കാൻ സഹായിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും അത് ഇപ്പോഴും പര്യാപ്തമല്ല.
മാനവവികസനവും ദുരന്തങ്ങളെ നേരിടാനുള്ള തയ്യാറെടുപ്പും തമ്മിൽ നേരിട്ടുള്ള ബന്ധമുണ്ട്. ഉയർന്ന മാനവവികസനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ദുരന്തങ്ങളെ നേരിടാൻ കൂടുതൽ സജ്ജമാണ്. കുറഞ്ഞ മാനവവികസനമുള്ള രാജ്യങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ നാശനഷ്ടങ്ങൾ സംഭവിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിൽ വെള്ളപ്പൊക്കമാണ് ഏറ്റവും സാധാരണമായത്. അതിനു പിന്നാലെ കാറ്റ് മൂലമുള്ള ദുരന്തങ്ങൾ, വരൾച്ച, ഭൂകമ്പം എന്നിവ വരുന്നു. എന്നാൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മരണങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നത് വരൾച്ചയാണ്. പാഠത്തിൽ നൽകിയിരിക്കുന്ന കണക്കനുസരിച്ച് പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളാൽ സംഭവിക്കുന്ന മരണങ്ങളിൽ 48 ശതമാനവും വരൾച്ച മൂലമാണ്. ഭൂഖണ്ഡങ്ങളിൽ ഏഷ്യയിലാണ് ദുരന്തങ്ങളെത്തുടർന്നുള്ള മരണസംഖ്യ ഏറ്റവും കൂടുതൽ.
ഇന്ത്യയിലെ ദുരന്തസാധ്യത
ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ സ്ഥാനവും ഭൗമഘടനയും കാരണം ഇന്ത്യ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് ഏറെ സാധ്യതയുള്ള രാജ്യമാണ്. നീണ്ട കടൽത്തീരം, മഞ്ഞുമൂടിയ കൊടുമുടികൾ, ഉയർന്ന പർവതനിരകൾ, വടക്കേ ഇന്ത്യയിലെ വറ്റാത്ത നദികൾ എന്നിവ ഇന്ത്യയുടെ ദുരന്തസാധ്യത വർധിപ്പിക്കുന്നു.
ലോകത്തിന്റെ ആകെ ഭൂവിസ്തൃതിയുടെ ഏകദേശം രണ്ട് ശതമാനം മാത്രം ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ളപ്പോൾ ലോകജനസംഖ്യയുടെ 18 ശതമാനത്തോളം ഇന്ത്യയിൽ ജീവിക്കുന്നു. ഇതുമൂലം പ്രകൃതിവിഭവങ്ങൾക്ക് വലിയ സമ്മർദ്ദമുണ്ടാകുന്നു. ഇത് നേരിട്ടോ പരോക്ഷമായോ വെള്ളപ്പൊക്കം, വരൾച്ച, മണ്ണിടിച്ചിൽ, ഭൂകമ്പം തുടങ്ങിയ ദുരന്തങ്ങൾക്ക് കാരണമാകുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത ദുരന്തങ്ങളെയാണ് നേരിടുന്നത്. വടക്കൻ മേഖലയിൽ മണ്ണിടിച്ചിൽ, വെള്ളപ്പൊക്കം, വരൾച്ച, ഭൂകമ്പം എന്നിവ സാധാരണമാണ്. കിഴക്കൻ മേഖലയിൽ ഗംഗ, ബ്രഹ്മപുത്ര തുടങ്ങിയ നദികളിലെ വെള്ളപ്പൊക്കത്തിനൊപ്പം വരൾച്ച, ഉഷ്ണതരംഗം, ആലിപ്പഴവർഷം, ചുഴലിക്കാറ്റ്, ഭൂകമ്പം എന്നിവയും ഉണ്ടാകുന്നു. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖല വെള്ളപ്പൊക്കം, മണ്ണിടിച്ചിൽ, ഭൂകമ്പം എന്നിവയ്ക്ക് സാധ്യതയുള്ളതാണ്.
പടിഞ്ഞാറൻ മേഖലയിൽ കടുത്ത വരൾച്ച, കാറ്റുമൂലമുള്ള മണ്ണൊലിപ്പ്, വെള്ളപ്പൊക്കം, ചുഴലിക്കാറ്റ്, ഭൂകമ്പം എന്നിവ ഉണ്ടാകുന്നു. തെക്കൻ തീരപ്രദേശങ്ങളിൽ ചുഴലിക്കാറ്റ്, കടലാക്രമണം, സുനാമി, മണ്ണിടിച്ചിൽ എന്നിവയാണ് പ്രധാന ഭീഷണികൾ. ആൻഡമാൻ-നിക്കോബാർ, ലക്ഷദ്വീപ് ദ്വീപുകളും കടലാക്രമണത്തിനും സുനാമിക്കും സാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളാണ്.
ഇന്ത്യ നേരിട്ട പ്രധാന ദുരന്തങ്ങൾ
ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സുനാമി താരതമ്യേന പുതിയൊരു പ്രകൃതിദുരന്തമാണ്. മതിയായ മുന്നറിയിപ്പ് സംവിധാനം ഇല്ലാതിരുന്നതിനാൽ 2004-ലെ സുനാമി തമിഴ്നാട്, കേരളം, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, ആൻഡമാൻ-നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ വലിയ നാശം വിതച്ചു. നിരവധി ആളുകൾ മരിക്കുകയും കോടിക്കണക്കിന് രൂപയുടെ സ്വത്തുക്കൾ നശിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇന്ത്യ നേരിട്ട പ്രധാന ദുരന്തങ്ങളിൽ 2001-ലെ ഗുജറാത്ത് ഭൂകമ്പം, 2005-ലെ മുംബൈ-ഗുജറാത്ത് വെള്ളപ്പൊക്കം, 2004-ലെ സുനാമി, ഉത്തരാഖണ്ഡ് മിന്നൽപ്രളയം, 2013-ലെ ഫൈലിൻ ചുഴലിക്കാറ്റ് എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്നു. 1984-ലെ ഭോപ്പാൽ വാതക ദുരന്തം മനുഷ്യനിർമ്മിത ദുരന്തത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായി ലേഖനത്തിൽ പരാമർശിക്കുന്നു.
ദുരന്തങ്ങളുടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ
പ്രകൃതിദുരന്തമായാലും വ്യാവസായിക ദുരന്തമായാലും അതിന്റെ ഫലം സാധാരണയായി നാശം, തകർച്ച, മരണം എന്നിവയാണ്. ദുരന്തസമയത്ത് ആശയവിനിമയം, വൈദ്യുതി, ജലവിതരണം, ഡ്രെയിനേജ് തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന സേവനസംവിധാനങ്ങൾ (lifeline support systems) തകരാറിലാകുന്നു.
ആശുപത്രികളും ആരോഗ്യസംവിധാനങ്ങളും വലിയ സമ്മർദ്ദത്തിലാകുന്നു. വ്യാപാര-സാമ്പത്തിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ തടസ്സപ്പെടുകയും സാധാരണ ജീവിതം സ്തംഭിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ദുരന്തങ്ങൾ ഇരകളിൽ ഗുരുതരമായ മാനസികാഘാതവും സൃഷ്ടിക്കാം. അതിനാൽ മറ്റു പുനരധിവാസ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കൊപ്പം മാനസിക പുനരധിവാസത്തിനും പ്രാധാന്യം നൽകണം.
സമൂഹത്തിലെ ദരിദ്രവിഭാഗങ്ങളെയാണ് ദുരന്തങ്ങൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ബാധിക്കുന്നത്. ദിവസേന ജോലി ചെയ്ത് ഉപജീവനം നടത്തുന്നവരായതിനാൽ ദുരന്തം അവരുടെ ജീവിതത്തെ വളരെ ഗുരുതരമായി ബാധിക്കുന്നു.
സുരക്ഷിതമായ കെട്ടിടങ്ങളുടെ ആവശ്യകത
ഭൂകമ്പം, സുനാമി, ചുഴലിക്കാറ്റ് തുടങ്ങിയ ദുരന്തങ്ങളിൽ സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത കെട്ടിടങ്ങൾ മരണത്തിനും നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കും പ്രധാന കാരണമാകുന്നു. വികസ്വര രാജ്യങ്ങളിൽ സുരക്ഷാനിയമങ്ങൾ പാലിച്ച് നിർമ്മിക്കുന്ന കെട്ടിടങ്ങളുടെ എണ്ണം വളരെ കുറവാണെന്ന് ലേഖനം ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.
അതിനാൽ സ്വകാര്യ-പൊതുമേഖലാ കെട്ടിടങ്ങൾ നിയമപ്രകാരമുള്ള സുരക്ഷാമാർഗ്ഗനിർദേശങ്ങൾ പാലിച്ച് നിർമ്മിക്കണം. അംഗീകൃത master plan അനുസരിച്ചായിരിക്കണം നിർമ്മാണം. ഗുണമേന്മയുള്ള നിർമ്മാണസാമഗ്രികൾ ഉപയോഗിക്കുകയും വേണം. ഭൂകമ്പസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലെ നിലവിലുള്ള കെട്ടിടങ്ങളുടെ സുരക്ഷ സാങ്കേതികമായി പരിശോധിക്കണം.
UNDAC (United Nations Disaster Assessment and Coordination)-ഉം ഇന്ത്യാ ഗവൺമെന്റും ചേർന്ന് ഭൂകമ്പസാധ്യതയുള്ള നഗരങ്ങൾക്കും പട്ടണങ്ങൾക്കുമായി ഒരു പ്രവർത്തനപദ്ധതി തയ്യാറാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ദുരന്തസാധ്യതയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ building codes പാലിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാൻ ശക്തമായ നിരീക്ഷണ സംവിധാനവും ആവശ്യമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ ദുരന്തനിവാരണ സംവിധാനം
ഇന്ത്യയിൽ ദുരന്തനിവാരണത്തിൽ സംസ്ഥാന സർക്കാരുകൾക്കാണ് പ്രധാന പങ്ക്. കേന്ദ്രസർക്കാർ സഹായകമായ പങ്കാണ് വഹിക്കുന്നത്. സംസ്ഥാനതലത്തിൽ വിവിധ വകുപ്പുകളിലെ മുതിർന്ന സെക്രട്ടറിമാരും NGO പ്രതിനിധികളും ഉൾപ്പെടുന്ന State Level Disaster Management Committee പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
ദേശീയതലത്തിൽ Cabinet Secretaryയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള Crisis Management Committee പ്രവർത്തിക്കുന്നു. വിവിധ മന്ത്രാലയങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് കേന്ദ്രസർക്കാർ സംസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമായ സഹായം നൽകുന്നു. air dropping, search and rescue operations, ദുരിതാശ്വാസ സാധനങ്ങളുടെ ഗതാഗതം, റെയിൽ-ഫെറി സേവനങ്ങൾ, ആരോഗ്യപ്രവർത്തകർ, വൈദ്യസഹായം തുടങ്ങിയവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പുനരധിവാസത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം
Rehabilitation അഥവാ പുനരധിവാസം ദുരന്തനിവാരണത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമാണ്. ദുരന്തങ്ങൾ സാധാരണ സംഭവങ്ങളല്ലാത്തതിനാൽ അവയെ നേരിടാൻ സാധാരണ നടപടികൾ മാത്രം മതിയാകില്ല. വിവിധ സർക്കാർ വകുപ്പുകൾ തമ്മിൽ മികച്ച ഏകോപനം ഉണ്ടാകണം. അതുവഴി ദുരന്തബാധിതർക്ക് വേഗത്തിൽ സഹായം എത്തിക്കാൻ കഴിയും.
രക്ഷാപ്രവർത്തകർക്ക് ദുരന്തസാഹചര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനുള്ള പ്രത്യേക പരിശീലനവും മനോഭാവവും ആവശ്യമാണ്. കൂടാതെ അവർ ഏറ്റവും പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഉപകരണങ്ങളും ഉപയോഗിക്കാൻ സജ്ജരായിരിക്കണം.
പ്രധാന ആശയം
ദുരന്തനിവാരണത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം എല്ലാ ദുരന്തങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി തടയുക എന്നതല്ല. പല പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളും മനുഷ്യനിർമ്മിത ദുരന്തങ്ങളും ഒഴിവാക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയണമെന്നില്ല. എന്നാൽ മുൻകരുതൽ, ശരിയായ ആസൂത്രണം, സുരക്ഷിതമായ നിർമ്മാണം, ഫലപ്രദമായ രക്ഷാപ്രവർത്തനം, വിവിധ വകുപ്പുകളുടെ ഏകോപനം, പുനരധിവാസം എന്നിവയിലൂടെ ദുരന്തങ്ങളുടെ ആഘാതം ഗണ്യമായി കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും.
സന്ദേശം
ദുരന്തങ്ങളെ എല്ലായ്പ്പോഴും തടയാൻ കഴിയില്ല; എന്നാൽ അവയെ നേരിടാൻ തയ്യാറെടുക്കുകയും ഫലപ്രദമായ ദുരന്തനിവാരണ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്താൽ ജീവനും സ്വത്തിനുമുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ കഴിയും.]